De teelt van smeerwortel

Gemakkelijke plant

Hoewel smeerwortel een gemakkelijke plant is om te kweken kan de opbrengst, de gezondheid en het gemak van verzorgen geoptimaliseerd worden door een goede voorbereiding van het smeerwortelbed.

...

Standplaats

Een gezonde smeerwortelplant leeft 20 jaar of langer, en het is niet de gemakkelijkste plant om te verwijderen als hij eenmaal volgroeid is. De keuze van de locatie vraagt dan ook een zorgvuldige afweging.

Kies een plek dicht bij de plaatsen waar het gebruikt zal worden. In de meeste gevallen zal dit in of bij de moestuin zijn, zeker als het blad gebruikt wordt voor als mulch. Een andere veel gebruikte plek is nabij de composthoop of aan de rand van de tuin.

Smeerwortel vraagt ook toevoer van mest en mulch, waardoor een gemakkelijke toegang (kruiwagen of aanhanger) een pluspunt is.

Vorst is over het algemeen geen probleem.

Smeerwortel groeit goed in bijna elke grondsoort en situatie, maar als je een locatie kan kiezen, zijn dit de ideale kenmerken:

  • Diepe, goed doorlatende grond. Zowel zeer lichte zandgronden als zware kleigronden kunnen voor smeerwortel worden verbeterd door regelmatig mest of ander humusrijk materiaal toe te dienen en de regenwormpopulatie te bevorderen.
  • Bij voorkeur op vochthoudende grond. Bij droogte voldoende water geven, zeker bij de teelt in potten.
  • Smeerwortel groeit niet goed op zeer ondiepe bodems of rotsbodems, in dit geval kweek je smeerwortel beter in potten.
  • Volle zon is ideaal. Smeerwortel doet het goed in halfschaduw, en redelijk in zwaardere schaduw.
  • Na verloop van tijd zal smeerwortel de meest voorkomende onkruiden overgroeien, maar bij het planten wordt best vanop een propere, onkruidvrije grond gestart. Regelmatig mulchen zorgt er ook voor dat de meeste onkruiden weinig kans maken.
  • Bij voorkeur niet in gras planten, aangezien die ook veel stikstof opnemen en de groei van smeerwortel kan belemmeren. Als je in gras plant, bijvoorbeeld in de boomgaard, maak dan het bed vrij en mulch zwaar rond de plantbasis. Eenmaal volwassen kan de eigen groei van de smeerwortelplant worden gebruikt als mulch en als meststof, en zou dat voldoende moeten zijn om de graszode rond de basis van de plant op afstand te houden.
  • Plant niet direct onder bomen die voor veel schaduw zorgen. Smeerwortel groeit goed onder de rand van de druiplijn van volwassen bomen, mits gras op afstand wordt gehouden.

The mantra for good comfrey production is
‘Keep it clean, keep it cut, keep it fed’

Lawrence D. Hills

Planten

Plant jonge planten in pot met de groeiende punt net onder het oppervlak.

Een plantafstand van 60 cm tot 1m is voldoende.
Op armere gronden kan iets dichter geplant worden.

Oogsten

Eenmaal volgroeid kunnen smeerwortelplanten minstens twee keer per jaar worden geoogst, en onder ideale omstandigheden zelfs vijf keer.

Bij de oogst worden alle stengels en bladeren verwijderd. Zorg er voor dat de nieuwe groei die uit de basis van de plant komt, niet wordt beschadigd.

Smeerwortelplanten worden geoogst als ze ongeveer 75 cm hoog zijn, maar je kunt ze langer laten staan voor extra groei of om ze te laten bloeien.

Aangezien Bocking 14 steriel is zet het geen zaad en zal het dus ook niet uitzaaien.

Door de bloei vermindert de totale opbrengst van het gewas, maar het heeft natuurlijk ook voordelen: bloeiende smeerwortel is een geweldige voedselbron voor hommels. Overweeg om minstens een paar planten te laten bloeien.

Volwassen planten (na een jaar of 2) geven al eind april een eerste snede, afhankelijk van de winter, de conditie en de voedselrijkdom van de bodem.

Onder ideale omstandigheden kan tijdens het groeiseizoen om de 4 à 6 weken geoogst worden, mits goed gevoed en gezond.

Voor pas geplante smeerwortel geldt: hoe langer je de plant kunt laten groeien zonder te bloeien en zonder te snijden, hoe beter hij zich zal vestigen. Verwijder bloeiende stengels en knip alleen stengels af die afsterven, of knip halverwege juni één keer om bloei te voorkomen en laat de planten de rest van het jaar met rust.

In de herfst en uiterlijk eind september wordt alle smeerwortelblad afgesneden. Om de planten voldoende reserves voor de winter te laten opbouwen wordt voldoende gevoed en gemucht In het voorjaar  zullen ze sneller opkomen.

Gebruik een snoeischaar of haagschaar om stelen dicht bij de basis van de plant af te knippen - een hoogte van ongeveer 5 cm boven het grondniveau is meestal veilig, en zorg ervoor dat u geen nieuwe scheuten beschadigt.

Draag handschoenen bij het hanteren van smeerwortel - de bladeren en stengels zijn bedekt met kleine, stijve haartjes die de huid kunnen irriteren.

Smeerwortel kweken in potten

Wij kweken naast planten in vollegrond ook een groot aantal potten.  De beste plaats voor het kweken van smeerwortel is in een permanent bed, maar dat is niet voor iedereen mogelijk. Zelfs als je geen tuin of plaats hebt, kun je nog steeds genieten van de voordelen door smeerwortel in containers te kweken.

Gebruik grote potten
De container moet minimaal 15 liter zijn  (wij gebruiken 25L containers). Het wortelstel van een smeerwortelplant is diep en uitgebreid, en de beperking van een kleinere container zorgt voor slechte groei.

Plant diep genoeg
Plant wortelstekken minstens 4-6 cm diep, en jonge planten planten in pot met de groeiende punt net onder het oppervlak.

Gebruik het juiste substraat
Om uitdroging te voorkomen gebruiken wij een mix van 50% aarde en 50% compost, bladgrond, goed verteerde mest of ander waterhoudend materiaal. Goed mengen, na het planten goed water geven en mulchen.

Regelmatig bijmesten
De groeisnelheid van smeerwortel is een van de belangrijkste kenmerken, maar het heeft een hoge stikstoftoevoer nodig om de groei er in te houden. Wij gebruiken daarvoor de strooisellaag uit het kippenhok, met licht verrotte mest van de kippen.

Blijf water geven
De oppervlakte mag nooit droog zijn - elke dag licht water geven in combinatie met een organische mulch zorgt ervoor dat de plant geen last heeft van uitdroging.

Deel  volwassen planten
Na 1 of 2 jaar verpot je de plant in verse grond. Haal de plant uit de pot en splits in verschillende stukken. Herplant 1 deel daarvan in de pot, de rest kan je elders uitplanten.
...